print

נוף חתום: דפוסים של ייצוג

אוצרת: סיגל ברקאי 2.4.2009 - 26.7.2009
ברושים אדומים, 2004

הברוש הוא נושא הדפסיו של יאן ראוכוורגר, ברושים שחורים (2003) וברושים אדומים (2004). מבטו של ראוכוורגר הוא מבט של מהגר-ותיק, מקומי-זר הבוהה בנוף המקום בתערובת של הערכה, התרגשות, חרדה וסלידה. ראוכוורגר מבודד את ברושים האדומים והשחורים שלו כשתי צורות לוהבות, מנותקות, החותרות מעלה בתוך הריק הלבן של הנייר. לכאורה, חסרות זהות, נעדרות מסגרת ומקום מוגדר, אך למעשה, ברושים מלאי עוצמה וטעונים במשמעויות, שרק מי שהגיע "משם" יכול להיות רגיש אליהם ולהבליט אותם באופן כל כך מדויק. "הדקלים והברושים הם התפאורה של המקום הזה שהאמן בא אליו 'משם', והם – המקום והאיש – אילפו זה את זה בתהליך ארוך ואִטי של לימוד מתוך התחככות", מנסח יגאל צלמונה את יחסו הדו-ערכי של האמן אל הנוף. "כל מה שהוא נוף נראה הוא בעצם נוף פנימי. כל מה שהוא כאילו כימיה הוא אלכימיה. עולמה האמיתי של היצירה הזאת הוא אזור הדמדומים של המלמול וההמיה החרישית".

السروة هي موضوع لوحات يان راوخفرغر، أيضًا، سروات سود (2003) وسروات حُمر (2004). نظرة راوخفرغر هي نظرة لمهاجر قديم، محلّيّ-غريب يحدق في المنظر الطبيعي للمكان بخليط من التقدير، الانفعال، الخوف والنفور. راوخفرغر يعزل سرواته الحمر والسود كشكلين مدبّبين، منعزلين يشقّان فراغ الورقة الأبيض صعودًا. نظريًا، هي عديمة الهوية، عديمة الإطار والمكان المحدّد، لكنها عمليًا سروات مليئة بالقوّة ومشحونة بالمعاني، ومن يصل "من هناك" فقط بمقدوره أن يكون مرهف الحسّ نحوها ويبرزها بهذه الدقة. "النخيل والسرو هما ديكور هذا المكان الذي جاء الفنّان اليه "من هناك"، وهما – المكان والشخص – قد دجّنا الواحد الآخر ضمن سيرورة طويلة وبطيئة من التعلم عبر الاحتكاك"، كما يصوغ يغآل تسلمونه علاقة الفنان المزدوجة بالمنظر الطبيعي. "كل ما هو منظر طبيعي يبدو عمليًا كمنظر طبيعي. كل ما هو كيمياء هو كيماويّ. العالم الحقيقي لهذا العمل هو المنطقة الملتبسة للغمغمة والجلبة الصامتة".