החלונות הגבוהים: אני רואה אותך רואה אותי

לנה רבנקו (נ' 1976) יוצרת עולמות של אגדה, חלום ודמיון המשלבים אלמנטים ילדיים ודמיוניים עם מוטיבים פולקלוריסטיים וכאלה הלקוחים מעולמות החי והצומח. כמי שנולדה בבלארוס ועלתה לארץ ב-1991, עבודותיה – העוסקות, בין השאר, בנושאים כהגירה, שייכות וזהות – מבקשות לטשטש גבולות ומפגישות שפות שונות במרחב אחד.

לפרויקט "החלונות הגבוהים" במוזיאון פתח-תקווה לאמנות, דמיינה רבנקו את אתר התצוגה של החלונות כישות חיה – לא רק מקום שאנשים מתבוננים בו ובאמנות המוצגת בו, אלא כזה שמביט בהם בחזרה. בעלי החיים והמפלצות העדינות של רבנקו מופיעים בחלונות כמשקיפים שקטים, הצופים בעוברי האורח המתקרבים אל בניין המוזיאון. כך נוצר היפוך עדין של נקודת המבט: במקום שהמבקרים ייכנסו פנימה כדי לצפות בעבודת האמנות, נדמה שעבודת האמנות היא זו שמאתרת אותם וצופה בהם ראשונה. מי מתבונן במי? החלונות, כסף בין פנים וחוץ, מְזמנים את הדמיון לחיי היומיום ואת הסקרנות והמשחקיות למרחב הציבורי.

 גם כאשר המוזיאון סגור, הבניין נוכח כחלק מהנוף העירוני, מושך תשומת לב וקורא למעורבות. היצירה האמנותית חורגת מגבולות החלל המוזיאלי, גולשת אל הרחוב ומקיימת דיאלוג עם עוברי האורח החולפים בו.

لينا رڨينكو (مواليد 1976) تبدع عوالم من الأسطورة، حلم وخيال والتي تمزج بين عناصر طفولية وخيالية وبين موتيڨات فولكلورية وأخرى مستمدة من عوالم الحيوان والنبات. وكمت وُلدت في بيلاروسيا وهاجرت إلى البلاد عام 1991، فإن أعمالها – التي تتناول، من بين أمور أخرى، قضايا الهجرة والانتماء والهوية – تسعى إلى طمس الحدود والجمع بين لغات مختلفة داخل فضاء واحد.

 في مشروع "النوافذ العليا" في متحف ݒيتح تكڨا للفنون، تخيّلت رڨينكو موقع عرض النوافذ ككائن حي – ليس مجرد مكان يتأمل فيه الناس الأعمال الفنّيّة المعروضة، بل مكان يبادلهم النظرات أيضًا. تظهر حيوانات رافينكو ووحوشها الرقيقة في النوافذ كمراقبين صامتين يراقبون المارة الذين يقتربون من مبنى المتحف. هكذا ينشأ انقلاب لطيف في زاوية الرؤية: فبدلًا من أن يدخل الزوار إلى الداخل لمشاهدة العمل الفنّيّ، يبدو وكأن العمل الفنّيّ هو الذي يكتشفهم أولًا ويتأملهم. من يتأمل من؟ النوافذ، كعتبة بين الداخل والخارج، تستدعي الخيال إلى الحياة اليومية، وتُدخل الفضول وروح اللعب إلى الفضاء العام.

حتى عندما يكون المتحف مغلقًا، يظل المبنى حاضرًا كجزء من المشهد الحضري، يجذب الانتباه ويدعو إلى التفاعل. فالعمل الفنّيّ يتجاوز حدود فضاء المتحف، وينساب إلى الشارع، ويجري حوارًا مع المارة العابرين فيه.