טליה קוץ-שמיר: חוט וחֶסר

בעבודות המוצגות בתערוכה, טליה קוץ-שמיר – אמנית ומטפלת באמנות – מנשימה את מעשה הרקמה כתיקון של הרס ואסון. באוקטובר 2023 איבדה קוץ-שמיר את אחיה, אשתו ושלושת ילדיהם, תושבי קיבוץ כפר-עזה. עבורה, הרקמה אינה רק מדיום אמנותי אלא "שליחת יד פנימה" אל מעמקי התהום, בניסיון למשש את צורתו ואת חומריותו.

העבודות נעות על ציר-זמן כואב בין אוקטובר 1973 לאוקטובר 2023 ועד ימינו. המצע לרקמה הוא רדי-מייד טעון: חולצת צבא, מפת שולחן וציפיות שנותרו בבית המשפחה שחרב. על גבי בדים אלה, הנושאים את זכר הגוף והבית, רוקמת קוץ-שמיר דימויים הנעים בין הפיגורטיבי לסמלי. כשהיא רקומה על חולצת צבא הפוכה, האחיינית רותם – המביטה בנו מתוך שדה של כלניות – היא ניסיון נואש להחיות קשר בין-דורי שנותק באלימות.

במרכז התערוכה עומד המתח בין העולם שלפני לעולם שאחרי. הבוץ, הזפת והמכתשים השחורים הפעורים בבדים, פולשים אל תוך הלבן והירוק האידיליים; אך גם בתוך השחור המטפס, קוץ-שמיר מציעה חוט של חסד: החסידה המלווה במעופה את הנשמות המרחפות, אוחזת במקורה חוט לבן. החוט לא רק תופר בבד, אלא מבקש לאחות את קרעי הנפש והזיכרון בטרם יאבדו לנצח.

طاليا كوتس شمير / خيط وغياب
القيّمة: سيچال كهات كرينسكي

في أعمالها المشاركة في المعرض، تنفخ طاليا كوتس شمير – فنّانة ومعالجة بالفن – الحياة في فعل التطريز بوصفه إصلاحًا للخراب والكارثة. في تشرين الأول 2023، فقدت كوتس شمير أخاها وزوجته وأطفالهما الثلاثة، وهم من سكان كيبوتس كفار عزة. بالنسبة لها، لا يُعدّ التطريز مجرد وسيط فنّي، بل هو ״مدّ يد إلى الداخل״ نحو أعماق الهاوية، في محاولة لتحسس شكلها ومادّيتها.
تتحرك الأعمال على محور زمني مؤلم بين تشرين الأول 1973 وتشرين الأول 2023 وحتى يومنا هذا. الركيزة التي يُطرّز عليها هي من المواد الناجزة المشحونة: قميص عسكري، مفرش طاولة وأغطية وسائد بقيت في منزل العائلة الذي دُمّر. على هذه الأقمشة التي تحمل ذاكرة الجسد والبيت، تُطرّز كوتس شمير صورًا تتراوح بين التشخيصي والرمزي. وحين تُطرّز صورة ابنة أخيها روتِم على قميص عسكري مقلوب – وهي تنظر إلينا من داخل حقل من شقائق النعمان – فإن ذلك يشكّل محاولة يائسة لإحياء صلة بين الأجيال انقطعت بعنف.
في مركز المعرض يقع التوتر بين العالم الذي كان والعالم الذي صار. الطين، القطران، الفوهات الصدمية السوداء المتشققة في الأقمشة، تغزو البياض والخضرة المثاليين؛ لكن حتى داخل السواد المتسلّق، تقترح كوتس شمير خيطًا من رحمة: اللقل الذي يرافق في طيرانه الأرواح المحلّقة، يمسك في منقاره خيطًا أبيض. هذا الخيط لا يخيط القماش فحسب، بل يسعى إلى رأب تصدعات النفس والذاكرة قبل أن تضيعا إلى الأبد.